Kaş ile Kalkan arasında Kaputaş üzerinde kayalara oyulmuş sahil yolu
©Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Araç kiralama ve Türkiye'de araç kullanma: Antalya kıyısı için ipuçları

Kiralık araçla Likya kıyısına, dağ köylerine ve otobüsün gitmediği koylara rahatça ulaşırsınız. Ama işin içinde kredi kartında bloke edilen depozito, hasar muafiyeti, haftalar sonra karta yansıyan köprü-otoyol ve ceza tutarları ve dikkat isteyen yollar da var. Bu rehber ulaşım rehberimizdeki kısa özetin ötesine geçiyor: kiralamadan önce nelere bakmalı, aracı teslim alırken neyi kontrol etmeli, kıyıda trafik gerçekte nasıl akıyor ve bir şey olursa ne yapmalı. Kurallar değişebilir; güncel şartları kiralama şirketine ve resmî kaynaklara sorun.

Kiralamadan önce

Ehliyet

Türk ehliyetiniz varsa ek bir belgeye gerek yok. Yurt dışında yaşıyorsanız ya da yabancı misafiriniz araç kiralayacaksa: AB ve Birleşik Krallık ehliyetleri turist olarak belirli bir süre için genellikle geçerlidir; başka ülkelerin ya da Latin alfabesiyle yazılmamış ehliyetler için uluslararası sürücü belgesi çoğu zaman istenir. Kiralama şirketlerinin kendi kuralları da olabilir; şirkete ve resmî kaynağa mutlaka sorun.

Çoğu şirket ehliyetin en az bir-iki yıllık olmasını ister, bazıları geçici ya da yalnız dijital belgeyi kabul etmez. Ehliyetin aslını yanınıza alın.

Yaş, kredi kartı ve depozito

Genellikle en az 21 yaş istenir; 25 yaş altına genç sürücü ücreti eklenebilir, büyük ya da üst sınıf araçlarda yaş sınırı daha yüksektir. Ana sürücünün neredeyse her zaman kendi adına bir kredi kartı olmalı: depozito teslimde karta bloke edilir, iadeden sonra çözülür; bu birkaç gün, bazen haftalar sürebilir. Banka kartı depozito için çoğu yerde kabul edilmez ya da yalnız tam sigortayla kabul edilir.

Depozitonun ne kadar olduğunu rezervasyondan önce sorun; temel sigortayla yüksek olabilir. Yabancı kartla ödüyorsanız tutarı TL olarak çekin, kendi para biriminize çevirme teklifini kabul etmeyin; nedeni para rehberimizde.

Sigorta ve muafiyet

Zorunlu trafik sigortası her kiralamada vardır. Gördüğünüz fiyatta genellikle hasar sigortası (CDW) da bulunur, ama bir muafiyet tutarıyla: araç hasar görürse kendi cebinizden ödeyeceğiniz kısım. Bu tutar kolayca birkaç yüz avroyu ya da karşılığını bulabilir. Tezgâhta muafiyeti sıfırlayan ek güvence önerilir.

Kapsam dışında kalanları okuyun. Lastik, ön cam ve camlar, aracın altı, anahtar ve stabilize yolda oluşan hasar temel pakette çoğu zaman yoktur (mini hasar ve lastik-cam güvenceleri ayrıca satılır). Yurt dışından geliyorsanız seyahatten önce alınan ayrı bir muafiyet sigortası da seçenek; bu durumda kiralama şirketi yine önce sizden tahsil eder, siz parayı sonra geri alırsınız. Kararı evde sakin kafayla verin, gece yarısı yorgun hâlde tezgâhta değil.

Havalimanında ofis ya da teslimat, tek yön kiralama

Antalya ve Dalaman'da terminal içinde ya da yakınında ofisler var; birçok yerel firma ise sizi otoparkta isim tabelasıyla karşılar. İkisi de iyi işleyebilir; buluşma noktasını, uçak rötar yaparsa ne olacağını ve mesai dışı ücret olup olmadığını sorun. Varış için ipuçları: Antalya Havalimanı'na varış ve bölgenin havalimanları.

Aracı bir havalimanından alıp başka birine (ör. Antalya'dan alıp Dalaman'da) bırakmak birçok firmada mümkün, ama genellikle tek yön ücreti alınır. Sahil boyunca bir tur için yine de değebilir; güzergâh fikirleri gezi planı rehberimizde.

Aracı teslim alırken

Her çiziğin fotoğrafı ve videosu

Görevliyle aracın etrafında dolaşın; her çizik, göçük ve taş izinin hasar formuna işlendiğinden emin olun. Ardından jantlar, ön cam, tavan, tamponların altı, yakıt göstergesi ve kilometre dahil aracın tamamının videosunu kendiniz çekin. İadede de aynısını, mümkünse görevli yanınızdayken yapın ve imzalı iade belgesi isteyin. On dakikanızı alır, anlaşmazlıkların çoğunu baştan önler.

Yakıt politikası ve yakıt türü

En adil yöntem dolu al, dolu ver: aracı dolu depoyla alır, dolu depoyla bırakırsınız. Boş iade ya da peşin yakıt seçeneklerinde bütün depoyu şirketin fiyatından ödersiniz, kalan yakıtın parası ise nadiren geri verilir.

Aracın benzinli mi dizel mi olduğunu kontrol edin; genellikle depo kapağının içinde yazar. İstasyonda pompacıya yakıt türünü açıkça söyleyin; alışık olmadığınız bir araçta yanlış yakıt almak pahalıya patlar.

HGS etiketi, otoyol ve köprü ücretleri

Türkiye'de otoyollar ile bazı köprü ve tüneller gişesiz, elektronik geçişlidir. Kiralık araçlarda ön camda genellikle bir HGS etiketi bulunur ve ücret otomatik düşülür. O anda bir şey ödemezsiniz: şirket geçiş ücretlerini sonradan, bazen küçük bir hizmet bedeliyle kartınıza yansıtır. Teslimde nasıl işlediğini sorun.

Alanya ile Fethiye arasındaki sahil yolunun büyük bölümü ücretsizdir; geçiş ücreti daha çok başka bölgelere otoyoldan giderken gündeme gelir. Etiketi çalışmayan araçla elektronik gişeden geçmeyin: ödenmeyen geçişin cezası ücretin kat kat üstünde olabilir.

Belgeler ve stepne

Aracın ruhsatı ve trafik sigortası poliçesi araçta olmalı; kira sözleşmesi ve şirketin acil numarasıyla birlikte kontrol edin. Ehliyet ve kimliğiniz (yabancıysanız pasaport) direksiyondayken her zaman yanınızda olsun, yol kontrolleri sıktır.

Lastiklere bakın; stepne ya da tamir kiti, kriko ve reflektör olduğundan emin olun, lastik patlarsa ne yapacağınızı sorun. Otoparktan çıkmadan klimayı deneyin: temmuzda ona ihtiyacınız olacak.

Yolda

Hız sınırları, radar ve ortalama hız denetimi

Genel bir fikir olarak otomobiller için yerleşim yerinde 50 km/sa, şehirlerarası çoğu yolda 90 km/sa, bölünmüş yollarda ve otoyollarda tabelada yazan daha yüksek sınırlar geçerlidir. Sınırlar değişebilir ve araç türüne göre farklıdır; her zaman tabelalara uyun.

Sabit radar, mobil radar ve uzun kesimlerde ortalama hız denetimi D400 ve diğer ana yollarda yaygındır. Ceza aracın sahibine, yani kiralama şirketine gelir; şirket de size yansıtır. Araç kullanırken elde telefonla konuşmak yasaktır.

Yerel trafik alışkanlıkları

Yurt dışından gelen misafirleriniz için hatırlatma: sürüş Kuzey Avrupa'dakinden çok daha ataktır. Korna çoğu zaman sadece "buradayım" ya da "geçiyorum" demektir. Selektör genellikle "geliyorum, çıkma" anlamına gelir, "buyurun geçin" değil. Haber vermeden şerit değiştiren araçlara ve iki yandan geçen motosikletlere hazırlıklı olun.

Dolmuşlar el kaldıran olunca, çoğu zaman aniden ve yarısı yolda durur; arkalarında mesafe bırakın. Dönel kavşaklarda ve kavşaklarda kural öyle dese bile başkalarının size yol vereceğini varsaymayın: tabela ve ışıklara bakın, yavaş girin.

Alkol, emniyet kemeri ve çocuklar

Yasal bir promil sınırı var, ama tavsiyemiz net: direksiyona geçecekseniz hiç içmeyin. Cezalar ağırdır ve alkol, kaza sonrasında sigorta güvencesini boşa çıkarabilir.

Emniyet kemeri önde de arkada da zorunludur. Küçük çocuklar için uygun çocuk koltuğu gerekir; araçla birlikte ayırtın ya da kendinizinkini getirin ve doğru takıldığını kontrol edin. Daha fazla güvenlik bilgisi sağlık ve güvenlik rehberimizde.

Kıyıdaki yollar

D400 ve Antalya'nın batısı

Alanya, Side ve Antalya arasında D400 ışıklı kavşakları, U dönüşleri ve doğrudan otel bölgelerine giren bağlantılarıyla geniş, bölünmüş bir yoldur. Plaja karşıya geçen yayalara ve önünüze kırılan araçlara dikkat edin.

Antalya'dan Kemer'e giderken yol birkaç tünelden geçer: farları yakın, mesafeyi koruyun, sollamayın. Kemer'in batısında yol dağa tırmanır ve Kaş ile Fethiye'ye kadar uçurum kenarından geçen virajlı bir yola döner. Türkiye'nin en güzel yollarından biri, ama haritanın söylediğinden fazla zaman ayırın.

Kaş ile Kalkan arasında Kaputaş Plajı üzerindeki sahil yolu
Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Kaş–Kalkan, Kaputaş ve dik köy yolları

Kaş ile Kalkan arasındaki falez yolu Kaputaş plajının üstünden geçer. Yazın araçlar dar banket boyunca sıralanır; yalnız gerçekten güvenli bir yerde durun, asla virajda değil, merdivenlere giderken yolu dikkatle geçin. Erken gelirseniz kargaşanın çoğundan kurtulursunuz.

Ölüdeniz yakınlarında Faralya ve Kabak yolları dar, çok dik ve keskin virajlıdır. Yokuş aşağı sürekli frene basmak yerine düşük viteste inin; küçük ve güçsüz bir araçla Kabak'a inmeyi iyi düşünün. Bazı kira sözleşmeleri stabilize yolları kapsam dışı tutar; bir koya giden toprak yola girmeden kontrol edin.

Kalkan limanında bağlı guletler ve yelkenliler
Fotoğraf: Kitkatcrazy, Public domain, Wikimedia Commons

Dağ yolları, hayvanlar ve gece sürüşü

Yaylalara, kanyonlara ve iç kesimdeki antik kentlere giden yollar çoğu zaman dar, aydınlatmasız ve bariyersizdir. Yolda keçi, inek ve köpek görmek olağandır; kör virajlarda yavaşlayın. Mümkünse karanlıkta uzun dağ yolculuğuna çıkmayın, özellikle bütün gün denizde kaldıktan ya da gece uçuşundan sonra: gece iniyorsanız otele transferle gidip aracı ertesi sabah almak çoğu zaman daha güvenlidir. Bkz. Antalya Havalimanı transferleri.

Yaz trafiği, akaryakıt ve otopark

Temmuz-ağustosta ve bayramlarda Antalya, Manavgat ve Alanya çevresinde D400 ağırlaşır, özellikle ikindi saatlerinde. Günübirlik gezilere erken çıkın, popüler plajların yakınında kuyruk bekleyin.

Ana yollarda akaryakıt istasyonu bol, çoğu uzun saatler açık ve kart geçiyor; yine de dağa çıkmadan depoyu doldurun. Şehir merkezlerinde park yeri azdır: resmî otoparkları kullanın, görevliden aldığınız fişi saklayın, boyalı kaldırım kenarına ya da çekici tabelası olan yere park etmeyin; araç çekme sıktır.

Kaza, arıza ve cezalar

Kazadan sonra

Durun, dörtlüleri yakıp reflektörü koyun; yaralı varsa tek acil numara olan 112'yi arayın. Ardından hemen kiralama şirketinin acil hattını arayıp talimatlarına uyun.

Kiralama şirketleri sigortanın işlemesi için genellikle küçük bir hasarda bile şehir içinde polisin, kırsalda jandarmanın tuttuğu resmî tutanağı ve çoğu zaman alkol raporunu ister. Kendi aranızda doldurduğunuz kaza tespit tutanağı kiralık araçta yetmeyebilir; tutanak yoksa güvence işlemeyebilir ve hasarın tamamı size kalabilir. Şirketle konuşmadan aracı yerinden oynatmayın ve anlamadığınız bir belgeyi imzalamayın.

Arıza ve lastik patlaması

Tamiri kendiniz ayarlamadan önce sözleşmedeki numarayı arayın; şirketin onayı olmayan tamir masrafı çoğu zaman geri ödenmez. Dağ yollarında yanınızda su ve şarjlı telefon bulunsun, bazı kesimlerde çekim zayıftır.

Trafik cezaları ve geçiş ücretleri

Polis durdurup ceza keserse size yazılı bir tutanak verilir; nasıl ve nereden ödeyeceğinizi sorun. Radar cezaları ve ödenmemiş geçişler aracın sahibine, yani kiralama şirketine gelir; şirket bunları çoğu zaman tatilden haftalar sonra, genellikle bir hizmet bedeliyle kartınıza yansıtır. Depozito tamamen çözülene ve yeni bir tahsilat ihtimali kalmayana kadar kira sözleşmesini ve iade belgesini saklayın.

Araba mı, transfer mi?

Tek bir tatil yerinde geçecek bir plaj haftasında kiralık araç çoğu zaman işe yaramaktan çok dert olur. Transfer artı tatilin ortasında birkaç günlük kiralama genellikle daha iyi sonuç verir. Seçenekleri ulaşım rehberimizde karşılaştırın, güzergâhı gezi planı rehberiyle çıkarın.

Sık sorulan sorular

Yabancı ehliyetle Türkiye'de araç kiralanır mı?

Genellikle evet; AB ve Birleşik Krallık ehliyetleri turist olarak belirli bir süre geçerlidir. Başka ülkelerin ya da Latin alfabesiyle yazılmamış ehliyetler için çoğu zaman uluslararası sürücü belgesi istenir. Şirketlerin daha sıkı kuralları olabilir; yola çıkmadan şirkete ve resmî kaynağa sorun.

Antalya'da araç kiralamak için kredi kartı şart mı?

Çoğu durumda evet: ana sürücünün kendi adına kredi kartı olmalı; depozito teslimde bloke edilir, iadeden sonra çözülür. Banka kartı çoğu yerde kabul edilmez ya da yalnız tam sigortayla kabul edilir. Rezervasyondan önce sorun; ayrıntılar para rehberimizde.

Kiralık araçta HGS nasıl işler?

Kiralık araçlarda genellikle otoyol ve bazı köprülerde ücreti otomatik ödeyen bir HGS etiketi bulunur. Şirket geçiş ücretlerini sonradan, bazen hizmet bedeliyle kartınıza yansıtır. Alanya ile Fethiye arasındaki sahil yolunun büyük bölümü ücretsizdir.

Kiralık araçla kaza yaparsam ne yapmalıyım?

Kaza yerini güvenceye alın, yaralı varsa 112'yi arayın, sonra kiralama şirketinin acil hattını arayın. Şirketler sigortanın işlemesi için küçük hasarda bile çoğu zaman polis ya da jandarma tutanağı ve alkol raporu ister. Anlamadığınız bir belgeyi imzalamayın.

Her şey dahil tatilde araç kiralamaya değer mi?

Bütün tatil için genellikle değmez. Arabayı pek kullanmazsınız, otopark ve depozito da işin cabası. Transfer artı günübirlik geziler için iki-üç günlük kiralama çoğu zaman daha ucuz ve kolaydır. Karşılaştırın: ulaşım ve havalimanı transferleri.