Antik Likya kenti Ksanthos'un Roma tiyatrosu
©Fotoğraf: Bjørn Christian Tørrissen, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Antalya ve Likya kıyısında antik kentler: hangisi, nereden, ne kadar sürer

Dalyan'dan Alanya'ya uzanan kıyıda denizden birkaç dakika uzakta Karia ve Likya kaya mezarları, Roma tiyatroları, batık limanlar ve Bizans kiliseleri var; çoğu, ziyaretçinin az olduğu yerlerde. Bu rehber batıdan doğuya gidiyor ve her yer için ne göreceğinizi, neden önemli olduğunu, yaklaşık ne kadar zaman ayırmanız gerektiğini ve en yakın konaklama üssünü yazıyor. Aspendos, Perge, Side ve Termessos günübirlik geziler sayfamızda ayrıntılı anlatıldığı için burada kısa geçiyoruz; asıl ağırlık kıyının geri kalanında.

Dalyan ve Fethiye çevresi

Kaunos ve kral mezarları

Dalyan'ın karşısındaki kayalığa oyulmuş, tapınak cepheli kaya mezarları bölgenin en bilinen görüntüsü; en iyi nehirden ya da kıyıdaki yürüyüş yolundan görünür, yanlarına çıkılmaz. Kaunos antik kentinin kendisi karşı kıyıda, Karia ile Likya sınırında: yamaca yaslanmış tiyatro, hamam, bazilika ve zamanla dolup sazlık bir göle dönmüş liman.

Ören yerine 1,5–2 saat ayırın. Dalyan'dan küçük bir kayıkla karşıya geçip 15 dakika kadar yürüyorsunuz; İztuzu'na giden tekne turlarının çoğu da burada mola veriyor. Üs: Dalyan.

Dalyan'da yamaca oyulmuş Kaunos kral kaya mezarları
Fotoğraf: Rrburke, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Tlos

Likya'nın en eski kentlerinden biri; Eşen (Ksanthos) vadisine bakan kayalık bir tepede, arkasında karlı Akdağ. Akropolün altındaki kayalığa mezarlar oyulmuş; birinde kanatlı atının üstünde kahraman Bellerophon kabartması var. Aşağıda tiyatro, stadyum ve vadiye bakan büyük hamamlar.

1,5–2 saat ayırın. Tlos, Fethiye'den yaklaşık 45 dakika içeride; aynı gün Saklıkent Kanyonu ile birleştirmek kolay. Üs: Fethiye.

Kayaköy, terk edilmiş köy

Antik değil ama çoğu kişinin listesinde: Kayaköy (Livissi), halkı 1923 nüfus mübadelesiyle ayrılmak zorunda kalan bir Rum köyü. Yamaca tırmanan yüzlerce çatısız taş ev, iki kilise ve sessiz, biraz hüzünlü bir hava. Sabah erken ya da akşamüstü gidin.

1–2 saat ayırın; işaretli bir patika tepeyi aşıp yaklaşık iki saatte Ölüdeniz'e iniyor (Likya Yolu rehberimize bakın). Üs: Fethiye, Hisarönü ya da Ölüdeniz.

Fethiye'de Telmessos kaya mezarları

Antik Telmessos bugünkü Fethiye'nin altında; kalanlar şehrin tam içinde: merkezin üstünde, uzun bir merdivenle çıkılan tapınak cepheli Amyntas Kaya Mezarı, sokakların ve evlerin arasında duran Likya lahitleri ve limanın yanında restore edilmiş tiyatro.

30–60 dakika yeter; kayalık ışık aldığı için en güzeli akşamüstü. Üs: Fethiye ya da Çalış.

Likya kıyısı: Kalkan'dan Kemer'e

Ksanthos ve Letoon (UNESCO)

Ksanthos antik Likya'nın en önemli kentiydi ve yakınındaki Letoon kutsal alanıyla birlikte UNESCO Dünya Mirası listesinde. Ksanthos'ta yüksek anıt mezarlar (ünlü Harpy Anıtı'ndaki kabartmalar kopya, asılları British Museum'da), tiyatro ve Likçe bilinen en uzun yazıtı taşıyan yazıtlı dikilitaş var. Letoon, Likya Birliği'nin dini merkeziydi; yan yana üç tapınaktan biri kısmen ayağa kaldırılmış. Alanın bir kısmı çoğu zaman su altında, kurbağalar ve kaplumbağalarla.

Ksanthos'a yaklaşık 1,5 saat, Letoon'a 1 saat ayırın. İkisi de Kalkan'dan 30–40 dakika; Patara ile aynı güne sığar. Üs: Kalkan ya da Kaş.

Ksanthos kalıntılarında Likya lahitleri
Fotoğraf: Carole Raddato from FRANKFURT, Germany, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Patara

Türkiye'nin en uzun kumsallarından birinin arkasında geniş bir ören yeri. En etkileyici yapı restore edilmiş meclis binası (bouleuterion); Likya Birliği'nin toplandığı yer, sık sık dünyanın ilk parlamento binalarından biri diye anılır. Bunun yanında sütunlu cadde, tiyatro ve bir Roma deniz fenerinin kalıntıları var. Rivayete göre Aziz Nikolaos Patara'da doğdu.

Bilet hem ören yerini hem plajı kapsıyor. Kalıntılara 2–3 saat, denizle birlikte yarım gün ayırın. Kalıntıların arasında neredeyse hiç gölge yok. Üs: Kalkan ya da Kaş.

Kaş: Antiphellos

Kaş'ın içinde, kasabanın batı ucunda denize bakan küçük Helenistik tiyatro serbestçe gezilebiliyor; merkezde bir sokağın ortasında da büyük bir Likya lahdi duruyor. Gün batımı yürüyüşüyle birleştirin; 30–60 dakika. Üs: Kaş.

Myra ve Aziz Nikolaos Kilisesi

Demre'nin hemen dışındaki Myra'da, büyük bir Roma tiyatrosunun üstündeki kayalığı onlarca Likya kaya mezarı kaplıyor; çoğu ahşap ev gibi oyulmuş. Yaklaşık 1 saat ayırın; kayalık güneye bakıyor ve öğleye doğru çok ısınıyor.

Demre merkezindeki Aziz Nikolaos Kilisesi, Noel Baba figürünün kaynağı olan Myra piskoposunun görev yaptığı ve gömüldüğü söylenen yerde. Yapı Bizans dönemi, sonradan onarımlar görmüş; solgun freskler ve mozaik zeminler var, 45 dakika kadar. Yakındaki antik liman Andriake'de restore edilmiş tahıl ambarında bir müze bulunuyor. Üs: Demre ve Kekova ya da Kaş.

Demre yakınında Myra'da yamaca oyulmuş Likya kaya mezarları
Fotoğraf: Saffron Blaze, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Kekova ve Simena (Kaleköy)

Kekova Adası açıklarında antik bir yerleşimin temelleri, basamakları ve duvarları yarı yarıya su altında; bu batık şehri yalnız tekneden görebilirsiniz, kalıntıların üstünde yüzmek ve şnorkelle dalmak yasak. Karşıdaki Simena (Kaleköy) köyünde kayaya oyulmuş minicik bir tiyatrosu olan küçük bir kale ve denizin içinde duran Likya lahitleri var.

Tekneler Üçağız'dan kalkıyor (yaklaşık 2–3 saat), Kaş ve Demre'den de tam gün turlar var; Kaleköy'e yol yok, tekneyle ya da Üçağız'dan yürüyerek gidilir. Üs: Demre ve Kekova ya da Kaş; ayrıntı tekne turları rehberimizde.

Olympos

Olympos kalıntıları ağaçların, defne ve zakkumların altında bir dere vadisi boyunca dağılmış: liman, köprü ayağı, tapınak kapısı, mezarlar ve Bizans hamamı; patika plajda bitiyor. Gerçek gölgesi olan az sayıdaki ören yerinden biri; bilet plaja girişi de kapsıyor.

1,5–2 saat ve yüzmek için ek zaman ayırın. Akşam, Çıralı'nın üstündeki Yanartaş'ın doğal alevlerine yarım saatlik bir yokuşla çıkılıyor. Üs: Olympos ve Çıralı.

Phaselis

Phaselis, Kemer'in güneyinde küçük bir yarımadada: üç antik liman, aralarından geçen taş döşeli ana cadde, su kemeri, hamamlar ve küçük bir tiyatro, hepsi çam ağaçlarının altında. Eski limanlarda yüzülebiliyor, yani deniz ve ören yeri aynı sabaha sığıyor.

1,5–2 saat ve yüzme payı ayırın. Öğleye doğru tekne turları ve tur otobüsleri geliyor, erken gidin. Kemer'den 20 dakika kadar, Tekirova'ya yakın. Üs: Kemer.

Kemer yakınındaki Phaselis antik kentinin limanı
Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Antalya'dan Alanya'ya

Perge, Aspendos, Side ve Termessos

Antalya çevresinin en bilinen dört ören yerini sürüş süreleri ve tipik fiyatlarla günübirlik geziler sayfamızda ayrıntılı anlattık. Kısaca: Aspendos dünyanın en iyi korunmuş Roma tiyatrosu (yaklaşık 1,5 saat); Perge uzun sütunlu caddesi ve stadyumuyla eksiksiz bir Roma kenti (2–3 saat, gölge az); Side'de tiyatro ve Apollon Tapınağı tatil kasabasının içinde (en güzeli gün batımında, Side rehberimize bakın); Termessos Antalya'nın üstündeki milli parkta, tiyatrosu dağlara bakan bir dağ kenti (2–3 saat yokuş, sağlam ayakkabı şart).

Aspendos ve Perge'ye en kolay Belek, Lara ve Side'den, Termessos'a Antalya merkezden gidilir.

Sillyon

Perge ile Aspendos arasında, düz tepeli bir tepenin üstünde, büyük kısmı henüz kazılmamış bir kent: surlar, bir kapı ve yapı kalıntıları. Genellikle kimse yok; gişe de, tesis de yok. Tepenin bazı kısımları yıllar içinde çökmüş; patikalardan ayrılmayın, kenarlardan uzak durun.

Tırmanışla birlikte 1–1,5 saat. Büyük ören yerlerini görmüş, daha el değmemiş bir yer arayanlar için. Üs: Belek ya da Lara.

Antalya Müzesi

Türkiye'nin en iyi müzelerinden biri; Perge, Side ve diğer kentlerden çıkan buluntuların çoğu burada. Öne çıkanlar Perge'den gelen tanrı ve imparator heykellerinin bulunduğu salonlar ile süslü lahit koleksiyonu. Klimalı olduğu için sıcak bir günün öğle saatleri için ideal.

1,5–2 saat ayırın. Antalya'nın batısında, Konyaaltı plajına yakın. Ayrıntı Antalya şehir rehberimizde.

Antalya Müzesi'nde Perge'den mermer heykeller
Fotoğraf: Dosseman, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Alanya Kalesi

Klasik anlamda antik değil ama etkileyici: 13. yüzyıldan Selçuklu surları kale yarımadasını kilometrelerce dolanıp limandaki Kızılkule'ye iniyor. İçeride bir mahalle, küçük bir Bizans kilisesi, sarnıçlar ve iki koya birden bakan geniş manzaralar var.

2 saat, yürüyerek çıkarsanız yarım gün ayırın; teleferik tırmanışı kısaltıyor. Üs: Alanya.

Pratik bilgiler

Müzekart

Türk vatandaşıysanız en mantıklısı Müzekart: Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı müze ve ören yerlerine bir yıl boyunca giriş sağlıyor ve bu sayfadakilerin çoğu kapsamda. Tek bir ören yerinin biletiyle neredeyse kendini çıkarabiliyor; ören yeri gişelerinden ya da resmi siteden alınabiliyor. Türkiye'de geçerli ikamet ya da çalışma izni olan yabancılar da 99 ile başlayan yabancı kimlik numarasıyla MüzeKart 99 alabiliyor (muze.gov.tr ya da Türkiye'nin Müzeleri uygulaması); kart bir yıl geçerli, aynı yere yılda iki giriş hakkı veriyor. Ücret ve koşullar her yıl değişiyor, almadan önce resmi siteden teyit edin.

Yabancı misafirleriniz için ayrı bir kart var: Museum Pass Mediterranean, bölgedeki birçok devlet ören yerini ve müzeyi belli bir gün sayısı boyunca, her yere bir giriş hakkıyla kapsıyor. Beş ve üzeri yer gezilecekse genellikle kârlı, iki üç yerde çoğu zaman değil. Devlet ören yerlerinde kartla ödeme olağan.

Sıcak: erken çıkın

Haziran–eylül arasında çoğu ören yeri saat 10'da ısınmış oluyor; taş ve mermer sıcağı geri yansıtıyor. Açılış saatinde ya da kapanıştan önceki son iki saatte gidin. Yaz ortasında sabaha üç değil bir ören yeri planlayın, öğlenin sıcağını denizde ya da müzede geçirin. Ören yerleri için en iyi mevsim ilkbahar ve sonbahar; hava durumu sayfamıza bakın.

Hangi ören yerinde gölge var

Neredeyse hiç gölge yok: Perge, Patara, Ksanthos, Letoon, Myra, Sillyon ve tiyatro dışında Aspendos'un çoğu. Kısmen gölgeli: Kaunos ve Tlos. Ağaçlar sayesinde bol gölge: Olympos, Phaselis ve Termessos'un büyük kısmı. Temmuz ve ağustosta gidecekseniz en rahatı bu üçü.

Yanınıza alın

Kişi başı en az bir litre su (çoğu yerde yalnız girişte büfe var, bazılarında hiç yok), şapka, güneş kremi ve kaymayan ayakkabı: antik taş döşemeler hem engebeli hem cilalanmış gibi kaygan. Termessos, Tlos ve Sillyon'da ciddi tırmanış var. Duvarlara ve mezarlara çıkmayın, taş ya da çanak çömlek parçası almayın; eski eser götürmek suçtur.

Açılış saatleri

Devlet ören yerlerinde yaz saatleri uzun, kış saatleri kısa; son giriş genellikle kapanıştan bir süre önce. Saatler her yıl değişebiliyor, bir gün önceden resmi müze sitesinden kontrol edin. Kaş'taki tiyatro ya da Fethiye'deki kaya mezarları gibi serbest alanlar her saat gezilebilir.

Sık sorulan sorular

Tek günüm varsa hangi antik kente gitmeliyim?

Antalya, Belek ya da Side'deyseniz tiyatrosu için Aspendos artı Perge, ya da Perge ile Antalya Müzesi. Kalkan ya da Kaş'taysanız Ksanthos, Letoon ve Patara birlikte. Fethiye'deyseniz Saklıkent ile birlikte Tlos ya da Kayaköy. Büyük tatil yerlerinden sürüş süreleri günübirlik geziler sayfamızda.

Kekova batık şehrinde yüzülebilir mi?

Hayır. Kekova'daki kalıntıların üstünde yüzmek, şnorkelle ve tüple dalmak yasak; kalıntılar tekneden görülüyor. Tekneler yüzme molasını yakındaki koylarda veriyor, Simena'da (Kaleköy) da kaleye yürüyerek çıkabilirsiniz.

Müzekart almaya değer mi?

Türk vatandaşıysanız çoğu zaman evet: yıllık ücret birkaç ören yeri biletine denk geliyor ve bu sayfadaki yerlerin çoğunu kapsıyor. Tatile gelen yabancı misafirler Müzekart alamaz, onlar için Museum Pass Mediterranean var; Türkiye'de ikamet ya da çalışma izniyle yaşayan yabancılar ise MüzeKart 99 alabilir. Güncel ücret ve kapsamı almadan önce resmi siteden teyit edin.

Yaz sıcağında hangi antik kentler daha rahat?

Olympos, Phaselis ve Termessos'ta ağaç gölgesi en fazla; Olympos ve Phaselis'te gezdikten hemen sonra denize girebilirsiniz. Antalya Müzesi klimalı. Perge, Patara, Ksanthos ve Myra'da neredeyse gölge yok, açılış saatinde gidin.

Arabasız gidilebilir mi?

Birçoğuna dolmuşla ya da kısa bir taksi yolculuğuyla kolayca gidilir: Side, Phaselis, Olympos (Çıralı ya da Olympos vadisi üzerinden), Patara, Myra ve Kayaköy. Kaunos'a Dalyan'dan tekneyle geçilir. Termessos, Tlos, Sillyon ve Letoon araba ya da tur olmadan zor. Ulaşım rehberimize bakın.